Hệ thống xử lý nước thải đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng nước đầu ra và đảm bảo hoạt động ổn định của công trình. Tuy nhiên, sau một thời gian vận hành, các thiết bị cơ khí, hệ thống điện, đường ống và công trình xử lý có thể xuống cấp hoặc phát sinh sự cố.

Nếu không được kiểm tra và bảo trì kịp thời, những bất thường nhỏ có thể dẫn đến hiệu suất xử lý suy giảm, nước thải đầu ra không đạt yêu cầu, thậm chí khiến toàn bộ hệ thống phải ngừng hoạt động. Vậy làm thế nào để nhận biết hệ thống đang cần được bảo trì? Dưới đây là 5 dấu hiệu quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.
>> Xem thêm: Những Hạng Mục Cần Kiểm Tra Khi Bảo Dưỡng Trạm Xử Lý Nước Thải
1. Nước Thải Đầu Ra Có Dấu Hiệu Bất Thường
Đây là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất cho thấy hệ thống xử lý nước thải đang gặp vấn đề. Khi nước sau xử lý xuất hiện màu sắc bất thường, có mùi khó chịu, nhiều cặn lơ lửng hoặc độ trong giảm rõ rệt, doanh nghiệp cần tiến hành kiểm tra ngay. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như:
- Công đoạn xử lý sinh học hoạt động kém hiệu quả.
- Bùn vi sinh suy giảm số lượng hoặc mất hoạt tính.
- Bể lắng hoạt động không ổn định, bùn bị cuốn trôi theo nước đầu ra.
- Hệ thống châm hóa chất không đúng liều lượng.
- Thiết bị sục khí, bơm hoặc đường ống gặp sự cố.
Đặc biệt, nước thải đầu ra có biểu hiện bất thường không đồng nghĩa chắc chắn với việc một thiết bị cụ thể bị hỏng. Doanh nghiệp cần lấy mẫu phân tích các chỉ tiêu như pH, COD, BOD5, TSS, Nitơ, Photpho và các thông số liên quan theo yêu cầu áp dụng để xác định chính xác nguyên nhân. Việc bảo trì đúng thời điểm giúp phát hiện sớm những bất cập trong từng công đoạn, hạn chế nguy cơ nước thải sau xử lý không đáp ứng yêu cầu trước khi xả thải.
2. Máy Bơm, Máy Thổi Khí Phát Ra Tiếng Ồn Hoặc Rung Lắc Bất Thường
Máy bơm nước thải và máy thổi khí là những thiết bị quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành của trạm xử lý. Khi các thiết bị này phát ra tiếng ồn lớn, rung lắc mạnh, nóng bất thường hoặc hoạt động không ổn định, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo cần bảo dưỡng. Một số tình trạng thường gặp gồm:
- Máy bơm phát ra tiếng kêu lạ, lưu lượng bơm giảm.
- Máy thổi khí rung mạnh, nhiệt độ động cơ tăng cao.
- Áp lực khí cấp không ổn định, lượng khí sục vào bể giảm.
- Đường ống dẫn khí hoặc đầu phân phối khí bị tắc nghẽn.
- Thiết bị thường xuyên bị ngắt, quá tải hoặc không khởi động được.
Nguyên nhân có thể liên quan đến vòng bi, phớt cơ khí, cánh bơm, động cơ, dây curoa, bộ lọc khí hoặc tình trạng tắc nghẽn trong đường ống. Nếu không được xử lý kịp thời, thiết bị có thể hư hỏng nghiêm trọng, làm gián đoạn quá trình cấp nước, tuần hoàn bùn hoặc cung cấp oxy cho bể sinh học. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra tình trạng hoạt động, độ rung, nhiệt độ, dòng điện và lưu lượng của thiết bị theo định kỳ.

Xem thêm:
> Quy Trình Bảo Trì Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Đúng Kỹ Thuật, Tiết Kiệm Chi Phí
> Báo Giá Bảo Trì Hệ Thống Xử Lý Nước Thải: Chi Phí Phụ Thuộc Vào Những Gì?
3. Bể Sinh Học Có Hiện Tượng Bọt Nhiều, Bùn Nổi Hoặc Vi Sinh Hoạt Động Kém
Bể sinh học là công đoạn quan trọng trong nhiều công nghệ xử lý nước thải, đặc biệt là hệ thống sử dụng vi sinh vật để phân hủy các chất hữu cơ và xử lý Nitơ. Khi bể sinh học xuất hiện những biểu hiện bất thường, hiệu quả xử lý của toàn hệ thống có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Doanh nghiệp cần chú ý các dấu hiệu như:
- Bọt trắng hoặc bọt nâu xuất hiện nhiều và kéo dài.
- Bùn vi sinh nổi thành từng mảng hoặc lắng kém.
- Màu sắc, trạng thái bùn thay đổi bất thường.
- Nước trong bể có mùi khó chịu.
- Lượng oxy hòa tan không đảm bảo cho hoạt động của vi sinh vật.
- Hàm lượng bùn trong bể thay đổi bất thường.
Những hiện tượng trên có thể liên quan đến tải lượng ô nhiễm đầu vào biến động, thiếu hoặc dư oxy, mất cân bằng dinh dưỡng, độc chất ảnh hưởng đến vi sinh, tuổi bùn không phù hợp hoặc chế độ tuần hoàn bùn chưa hợp lý.
Để xác định nguyên nhân, cần kiểm tra các thông số vận hành như DO, pH, MLSS, SV30, tỷ lệ tuần hoàn bùn và tải lượng ô nhiễm đầu vào. Tùy công nghệ xử lý, cần đánh giá thêm tình trạng giá thể vi sinh, màng lọc hoặc chu trình vận hành của bể. Bảo trì và điều chỉnh kịp thời giúp duy trì điều kiện thích hợp cho vi sinh vật phát triển, hạn chế nguy cơ suy giảm hiệu suất xử lý sinh học.
4. Hệ Thống Đường Ống, Van Và Thiết Bị Châm Hóa Chất Bị Rò Rỉ Hoặc Tắc Nghẽn
Đường ống, van và hệ thống châm hóa chất có nhiệm vụ vận chuyển, phân phối nước thải, bùn, khí và hóa chất giữa các công đoạn xử lý. Khi một trong những bộ phận này gặp sự cố, hoạt động của toàn bộ trạm có thể bị ảnh hưởng. Các dấu hiệu cần kiểm tra bao gồm:
- Đường ống xuất hiện vết nứt, rò rỉ hoặc ăn mòn.
- Van đóng mở khó khăn, không kín hoặc bị kẹt.
- Lưu lượng nước, khí hoặc bùn qua đường ống giảm.
- Bơm định lượng hóa chất hoạt động không đều.
- Đường ống hút, đầu châm hoặc béc phun hóa chất bị tắc.
- Bồn chứa hóa chất, khớp nối và phụ kiện có dấu hiệu xuống cấp.
Những sự cố này có thể khiến lượng hóa chất đưa vào không chính xác, làm thay đổi hiệu quả keo tụ, tạo bông, điều chỉnh pH hoặc khử trùng. Trong trường hợp nghiêm trọng, rò rỉ hóa chất còn gây mất an toàn cho người vận hành và ảnh hưởng đến khu vực xung quanh. Doanh nghiệp cần kiểm tra độ kín của đường ống, tình trạng van, bơm định lượng, bộ lọc và các điểm kết nối. Với hệ thống hóa chất, cần tuân thủ quy trình an toàn, sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp và không tự ý xử lý khi chưa xác định rõ loại hóa chất cũng như mức độ rủi ro.
5. Hệ Thống Thường Xuyên Báo Lỗi, Tiêu Hao Điện Năng Tăng Hoặc Phải Sửa Chữa Liên Tục
Một hệ thống xử lý nước thải vận hành ổn định cần có sự phối hợp đồng bộ giữa thiết bị cơ khí, hệ thống điện và các công đoạn công nghệ. Nếu trạm thường xuyên phát sinh cảnh báo, tự động dừng hoặc phải sửa chữa nhiều lần, doanh nghiệp không nên chỉ xử lý từng sự cố riêng lẻ mà cần kiểm tra tổng thể. Một số biểu hiện phổ biến gồm:
- Tủ điện thường xuyên báo lỗi, nhảy aptomat hoặc quá tải.
- Cảm biến đo pH, DO, lưu lượng hoạt động không chính xác.
- Hệ thống điều khiển tự động không thực hiện đúng chương trình.
- Máy bơm, máy thổi khí phải hoạt động liên tục nhưng hiệu quả không tương xứng.
- Điện năng tiêu thụ tăng bất thường so với lưu lượng và tải lượng xử lý.
- Nhiều thiết bị liên tục hư hỏng dù đã được sửa chữa trước đó.
Nguyên nhân có thể đến từ thiết bị xuống cấp, chế độ vận hành chưa phù hợp, cảm biến sai lệch, hệ thống điều khiển lỗi hoặc công suất thiết kế không còn đáp ứng điều kiện thực tế. Đối với dấu hiệu tiêu hao điện năng tăng, cần so sánh mức tiêu thụ theo thời gian với lưu lượng nước thải, tải lượng ô nhiễm và chế độ vận hành. Không nên kết luận hệ thống kém hiệu quả chỉ dựa trên hóa đơn điện, bởi mức tiêu thụ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Bảo trì tổng thể giúp phát hiện những điểm bất hợp lý, tối ưu chế độ hoạt động và hạn chế tình trạng sửa chữa chắp vá gây tốn kém chi phí.
Vì Sao Cần Bảo Trì Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Ngay Khi Xuất Hiện Dấu Hiệu Bất Thường?
Khi hệ thống xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nhưng không được kiểm tra kịp thời, sự cố có thể lan rộng từ một thiết bị sang nhiều công đoạn khác. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước đầu ra mà còn làm tăng chi phí vận hành và sửa chữa. Bảo trì đúng thời điểm mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
- Duy trì hiệu suất xử lý: Giúp các công đoạn xử lý cơ học, hóa lý và sinh học hoạt động ổn định.
- Hạn chế sự cố nghiêm trọng: Phát hiện sớm thiết bị hư hỏng, tắc nghẽn, rò rỉ hoặc vận hành sai thông số.
- Kiểm soát chất lượng nước đầu ra: Giảm nguy cơ các chỉ tiêu ô nhiễm vượt giới hạn cho phép.
- Tiết kiệm chi phí vận hành: Hạn chế tiêu hao điện năng, hóa chất và chi phí thay thế thiết bị do hư hỏng kéo dài.
- Kéo dài tuổi thọ công trình: Giảm tình trạng xuống cấp của máy móc, đường ống, bể xử lý và các hạng mục phụ trợ.
- Đảm bảo hoạt động sản xuất: Hạn chế thời gian dừng trạm, tránh ảnh hưởng đến hoạt động chung của doanh nghiệp.
Đặc biệt, đối với các nhà máy, khu công nghiệp, bệnh viện, cơ sở sản xuất và công trình có lưu lượng nước thải lớn, việc duy trì kế hoạch bảo trì thường xuyên là yếu tố quan trọng để đảm bảo hệ thống vận hành liên tục.

Xem thêm:
> Bảo Trì Hệ Thống Xử Lý Nước Thải: Giải Pháp Duy Trì Hiệu Quả Và Ổn Định Vận Hành
> Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Không Đạt Chuẩn: Nguyên Nhân Và Giải Pháp Khắc Phục Hiệu Quả
Quy Trình Kiểm Tra Và Bảo Trì Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Khi Có Dấu Hiệu Sự Cố
Khi phát hiện một trong năm dấu hiệu trên, doanh nghiệp nên tiến hành kiểm tra theo quy trình cụ thể thay vì tự ý thay đổi thông số vận hành hoặc thay thế thiết bị khi chưa xác định nguyên nhân. Quy trình kiểm tra và bảo trì có thể triển khai theo các bước sau:
– Bước 1: Khảo sát tình trạng vận hành
Ghi nhận các dấu hiệu bất thường, lưu lượng xử lý, tải lượng đầu vào, chất lượng nước đầu ra và lịch sử sự cố của hệ thống.
– Bước 2: Kiểm tra thiết bị và công trình xử lý
Đánh giá tình trạng máy bơm, máy thổi khí, đường ống, van, thiết bị châm hóa chất, tủ điện, cảm biến và các bể xử lý.
– Bước 3: Kiểm tra các thông số công nghệ
Đo kiểm những thông số cần thiết như pH, DO, MLSS, SV30, COD, BOD5, TSS và các chỉ tiêu liên quan để xác định công đoạn đang hoạt động không hiệu quả.
– Bước 4: Xác định nguyên nhân và đề xuất phương án
Phân tích dữ liệu kiểm tra để xác định nguyên nhân gốc rễ, phân biệt sự cố thiết bị với vấn đề công nghệ hoặc tải lượng nước thải thay đổi.
– Bước 5: Tiến hành bảo trì và khắc phục
Vệ sinh, sửa chữa, thay thế linh kiện, thông tắc đường ống, hiệu chỉnh thiết bị hoặc điều chỉnh chế độ vận hành theo phương án phù hợp.
– Bước 6: Chạy thử và đánh giá hiệu quả
Kiểm tra lại hoạt động của thiết bị, các thông số vận hành và chất lượng nước sau xử lý. Ghi nhận kết quả để theo dõi và xây dựng kế hoạch bảo trì tiếp theo.
Lưu ý, các công việc liên quan đến điện, hóa chất, bể kín và không gian hạn chế phải được thực hiện bởi người có chuyên môn, tuân thủ quy trình an toàn và có biện pháp kiểm soát rủi ro phù hợp.
Khi Nào Doanh Nghiệp Nên Thuê Đơn Vị Bảo Trì Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Chuyên Nghiệp?
Doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng dịch vụ bảo trì chuyên nghiệp khi hệ thống thường xuyên xảy ra sự cố, chất lượng nước đầu ra không ổn định, thiết bị xuống cấp hoặc đội ngũ vận hành nội bộ chưa đủ khả năng xác định nguyên nhân. Đặc biệt, khi xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu bất thường như nước đầu ra không đạt yêu cầu, bể sinh học hoạt động kém, máy móc rung lắc và hệ thống điện liên tục báo lỗi, việc kiểm tra tổng thể là rất cần thiết.
Đơn vị chuyên môn có thể hỗ trợ khảo sát hiện trạng, đánh giá công nghệ, kiểm tra thiết bị, phân tích nguyên nhân và đề xuất phương án bảo trì phù hợp. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tránh sửa chữa riêng lẻ thiếu đồng bộ, đồng thời kiểm soát tốt hơn chi phí và hiệu quả vận hành.
ETH Môi Trường – Giải Pháp Bảo Trì Và Khắc Phục Sự Cố Hệ Thống Xử Lý Nước Thải
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, thi công và vận hành hệ thống xử lý nước thải, ETH Môi trường cung cấp giải pháp kiểm tra, bảo trì và khắc phục sự cố phù hợp với tình trạng thực tế của từng công trình.
Các hạng mục hỗ trợ bao gồm:
- Khảo sát, đánh giá hiện trạng hệ thống xử lý nước thải.
- Kiểm tra máy bơm, máy thổi khí và các thiết bị cơ khí.
- Kiểm tra bể sinh học, bùn vi sinh và hiệu quả xử lý.
- Bảo dưỡng đường ống, van, hệ thống châm hóa chất.
- Kiểm tra tủ điện, cảm biến và hệ thống điều khiển tự động.
- Đề xuất phương án sửa chữa, cải tạo và tối ưu vận hành.
- Hỗ trợ vận hành, theo dõi và đánh giá chất lượng nước sau xử lý.
ETH Môi trường hướng đến giải pháp phù hợp với công suất, công nghệ và ngân sách của từng doanh nghiệp, giúp hệ thống duy trì hoạt động ổn định và hạn chế những sự cố phát sinh trong quá trình vận hành. Nếu hệ thống xử lý nước thải của doanh nghiệp đang xuất hiện các dấu hiệu bất thường, hãy chủ động kiểm tra và bảo trì để tránh phát sinh hư hỏng nghiêm trọng.
Nước thải đầu ra bất thường, thiết bị phát ra tiếng ồn, bể sinh học hoạt động kém, đường ống rò rỉ và hệ thống thường xuyên báo lỗi là năm dấu hiệu cảnh báo doanh nghiệp cần chú ý. Phát hiện sớm và bảo trì đúng kỹ thuật sẽ giúp hạn chế sự cố, duy trì hiệu suất xử lý và tối ưu chi phí vận hành. Thay vì chờ đến khi hệ thống ngừng hoạt động mới tiến hành sửa chữa, doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra định kỳ và xây dựng kế hoạch bảo trì phù hợp. Đây là giải pháp cần thiết để đảm bảo trạm xử lý nước thải vận hành an toàn, ổn định và lâu dài.
—————————–
CÔNG TY CỔ PHẦN MÔI TRƯỜNG ETH
Trụ sở: LK512, Ngõ 36, Lê Trọng Tấn, P. La Khê, Quận Hà Đông, Hà Nội
VPGD: Số 25 Phố Nghĩa Đô, Quận Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0899.812.999 – Email: moitruongeth@gmail.com
Fanpage: https://www.facebook.com/moitruongeth
Môi Trường ETH – Vì một hành tinh xanh, sạch, đẹp!

